งานวิจัยและบทความ / พัฒนาครู
ห้องเรียนอาจารย์ต่างชาติ ทำไมนักศึกษาเอกชนให้คะแนนสูงกว่ารัฐ
งานนี้ถามนักศึกษา 742 คนในไทยและไต้หวัน ที่เคยเรียนกับอาจารย์ต่างชาติซึ่งสอนเป็นภาษาอังกฤษ (EMI) ว่ารู้สึกอย่างไรกับห้องเรียนนั้น นักศึกษามหาวิทยาลัยเอกชนรู้สึกว่าอาจารย์และเพื่อนสนับสนุนมากกว่านักศึกษามหาวิทยาลัยรัฐ แต่ก็รู้สึกกดดันจากเพื่อนมากกว่าด้วยนักศึกษาไทยบอกว่าเตรียมตัวมามากกว่านักศึกษาไต้หวัน แต่รู้สึกว่าเข้าใจบทเรียนน้อยกว่า ตัวเลขทั้งหมดมาจากความรู้สึกของนักศึกษา ไม่ใช่คะแนนสอบหรือผลการเรียนจริง
หลายมหาวิทยาลัยในเอเชียจ้างอาจารย์ต่างชาติมาสอนวิชาต่าง ๆ เป็นภาษาอังกฤษ เรียกว่า EMI (English as a medium of instruction) เพื่อให้มหาวิทยาลัยมีความเป็นนานาชาติมากขึ้น กระทรวงศึกษาธิการไทยขอให้สถานทูตต่างประเทศช่วยหาผู้พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่เพิ่มอีก 10,000 คน ส่วนไต้หวันตั้งเป้ารับอาจารย์ต่างชาติปีละ 50 คน นโยบายแบบนี้ตัดสินในระดับกระทรวงและมหาวิทยาลัย แต่คนที่ได้รับผลโดยตรงคือนักศึกษาในห้องเรียน ทีมวิจัยจาก National Dong Hwa University ในไต้หวันและคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จึงสอบถามนักศึกษาปริญญาตรีทั้งสองประเทศว่ารู้สึกอย่างไรกับห้องเรียนแบบนี้ แล้วเปรียบเทียบระหว่างไทยกับไต้หวัน รวมถึงระหว่างมหาวิทยาลัยรัฐกับเอกชน
742 คน 30 มหาวิทยาลัย และคำถามเจ็ดด้าน
ผู้ตอบแบบสอบถามเป็นนักศึกษา 742 คนจาก 30 มหาวิทยาลัย โดยแบ่งเป็นชาวไต้หวัน 436 คน (14 แห่ง) และชาวไทย 306 คน (16 แห่ง) ทุกคนเคยเรียนอย่างน้อยหนึ่งวิชากับอาจารย์ต่างชาติที่สอนเป็นภาษาอังกฤษ ไม่นับวิชาภาษาอังกฤษโดยตรง แต่วิชาวรรณกรรมนับได้ ในแต่ละประเทศมีทั้งนักศึกษามหาวิทยาลัยรัฐและเอกชน ไต้หวันเป็นรัฐ 294 คนและเอกชน 142 คน ไทยเป็นรัฐ 200 คนและเอกชน 106 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิง (ร้อยละ 64.7) และราวสองในสามเรียนเอกภาษาอังกฤษ
แบบสอบถามมี 21 ข้อ ให้คะแนน 1 ถึง 5 ถามเจ็ดเรื่องในสามกลุ่ม เรื่องเพื่อนร่วมชั้นคือได้รับการสนับสนุนจากเพื่อนและรู้สึกกดดันจากเพื่อน เรื่องอาจารย์คืออาจารย์ให้การสนับสนุนและเข้าถึงง่าย เรื่องตัวนักศึกษาเองคือเตรียมตัวมาเรียน มีส่วนร่วมในชั้น และเข้าใจบทเรียน คะแนนยิ่งสูงแปลว่านักศึกษารู้สึกว่าเรื่องนั้นเด่นในห้องเรียน ผู้วิจัยนำคะแนนมาเทียบกันระหว่างไทยกับไต้หวัน และระหว่างมหาวิทยาลัยรัฐกับเอกชน ตัวเลขทั้งหมดในโพสต์นี้มาจากความรู้สึกของนักศึกษา ไม่ใช่คะแนนสอบหรือผลการเรียนจริง
อาจารย์ได้คะแนนสูงสุด การมีส่วนร่วมในชั้นอยู่ท้ายตาราง
ทั้งสองประเทศเรียงลำดับคล้ายกันมาก เรื่องที่ได้คะแนนสูงสุดคือการสนับสนุนจากอาจารย์ ทั้งในไต้หวันและไทย อันดับสองของไต้หวันคือความเข้าถึงง่ายของอาจารย์ ส่วนของไทยคือการสนับสนุนจากเพื่อน ท้ายตารางก็เหมือนกันทั้งสองประเทศ แรงกดดันจากเพื่อนได้คะแนนต่ำสุด (2.68 ถึง 3.34) และการมีส่วนร่วมในชั้นเรียนอยู่รองสุดท้าย (3.07 ถึง 3.36)
เอกชนนำรัฐใน 6 จาก 7 ด้าน แต่เพื่อนก็กดดันกว่า
เมื่อเทียบมหาวิทยาลัยรัฐกับเอกชน นักศึกษาเอกชนให้คะแนนสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติใน 6 จาก 7 ด้าน มีเพียงความเข้าใจบทเรียนที่ประเภทมหาวิทยาลัยโดยรวมไม่ทำให้ต่าง การสนับสนุนจากเพื่อนมีค่าเฉลี่ยรวมสองประเทศ 3.36 ในรัฐและ 3.63 ในเอกชน ความเข้าถึงง่ายของอาจารย์ 3.42 และ 3.78 รูปแบบนี้ปรากฏทั้งในไต้หวันและไทย ผู้วิจัยไม่พบปฏิสัมพันธ์ระหว่างประเทศกับประเภทมหาวิทยาลัยในด้านเพื่อนและอาจารย์
ส่วนที่ชวนคิดคือแรงกดดันจากเพื่อนก็สูงกว่าในเอกชนเช่นกัน (2.83 ในรัฐ 3.16 ในเอกชน) ผู้วิจัยเสนอว่าห้องเรียนเอกชนมักเล็กกว่า นักศึกษาจึงรู้สึกว่าตัวเองถูกมองเห็นมากขึ้น และเมื่อเพื่อนช่วยเหลือกันดี ก็อาจรู้สึกว่าต้องทำให้ดีตามไปด้วย ผู้วิจัยย้ำว่าแรงกดดันไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องลบ และเสนอให้ศึกษาเชิงคุณภาพต่อว่านักศึกษารับรู้แรงกดดันนี้เป็นแบบไหน
ไต้หวันได้คะแนนจากอาจารย์สูงกว่า ไทยเอกชนไล่ตามมาติด
ในเรื่องอาจารย์ นักศึกษาไต้หวันให้คะแนนสูงกว่านักศึกษาไทยทั้งการสนับสนุนและความเข้าถึงง่าย (p < 0.001 ทั้งคู่) ทั้งสองประเทศมีรูปแบบเดียวกันคือเอกชนสูงกว่ารัฐ ช่องว่างกว้างที่สุดอยู่ระหว่างมหาวิทยาลัยรัฐไต้หวันกับรัฐไทย ส่วนมหาวิทยาลัยเอกชนไทยมีค่าใกล้เคียงรัฐไต้หวันมาก ความเข้าถึงง่ายของอาจารย์อยู่ที่ 3.64 และ 3.63 ตามลำดับ
| กลุ่มนักศึกษา | อาจารย์ให้การสนับสนุน | อาจารย์เข้าถึงง่าย |
|---|---|---|
| ไต้หวัน มหาวิทยาลัยรัฐ | 3.76 | 3.63 |
| ไต้หวัน มหาวิทยาลัยเอกชน | 3.97 | 3.91 |
| ไทย มหาวิทยาลัยรัฐ | 3.28 | 3.21 |
| ไทย มหาวิทยาลัยเอกชน | 3.65 | 3.64 |
เตรียมตัวมากกว่า แต่ทำไมเข้าใจน้อยกว่า
นักศึกษาไทยให้คะแนนความพร้อมในการเรียนสูงกว่านักศึกษาไต้หวันอย่างมีนัยสำคัญ คนที่เตรียมตัวมากที่สุดคือนักศึกษาไทยมหาวิทยาลัยเอกชน (3.54) ขณะที่นักศึกษาไต้หวันมหาวิทยาลัยเอกชนอยู่ที่ 3.14 แต่ในด้านความเข้าใจบทเรียน ไต้หวันกลับสูงกว่าไทย ช่องว่างกว้างที่สุดอยู่ระหว่างมหาวิทยาลัยรัฐไต้หวัน (3.50) กับรัฐไทย (3.17)
ทิศทางภายในแต่ละประเทศก็ไม่เหมือนกัน ผู้วิจัยรายงานว่าในไต้หวัน นักศึกษารัฐรับรู้ว่าเข้าใจบทเรียนมากกว่านักศึกษาเอกชน (3.50 ต่อ 3.43) ส่วนในไทย นักศึกษาเอกชนสูงกว่านักศึกษารัฐ (3.39 ต่อ 3.17) ผู้วิจัยตั้งข้อสังเกตว่าความพร้อมของนักศึกษาอาจไม่ได้แปลเป็นความเข้าใจในห้องโดยตรง และการที่อาจารย์เข้าไปช่วยนักศึกษาโดยตรงอาจมีน้ำหนักมากกว่า
เลือกเรียนเองหรือถูกบังคับให้เรียน สามคำอธิบายที่ผู้วิจัยเสนอ
ข้อมูลของงานนี้บอกได้ว่าอะไรต่างกัน ส่วนเหตุผล ผู้วิจัยเสนอเป็นสมมติฐานจากเอกสารที่ทบทวนมา ไม่ได้ทดสอบในข้อมูลชุดนี้
คำอธิบายแรกคือที่มาของการเรียน EMI ในไต้หวัน EMI ไม่เป็นข้อบังคับสำหรับสาขาส่วนใหญ่จนถึงปีการศึกษา 2022 นักศึกษาที่เลือกเรียนมักอยากเพิ่มโอกาสทางอาชีพและพร้อมเข้าหาอาจารย์ ส่วนในไทย การเรียน EMI มักเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรที่ต้องลงเรียน ผู้วิจัยเห็นว่าสถานการณ์แบบนี้ไม่เอื้อต่อความรู้สึกว่าได้รับการสนับสนุน
คำอธิบายที่สองคือการเตรียมอาจารย์ ผู้วิจัยอ้างงานที่เห็นว่ากระทรวงศึกษาธิการไทยเน้นหาอาจารย์ EMI เพิ่มเพื่อความเป็นนานาชาติ โดยไม่มีการอบรมหรือการตรวจคุณสมบัติควบคู่ ส่วนกระทรวงของไต้หวันยอมรับว่าอาจารย์ต่างชาติอยู่ไม่นาน จึงลงทุนอบรมอาจารย์ท้องถิ่นให้สอน EMI ได้ด้วย ผู้วิจัยยังตั้งคำถามกับนโยบายห้องเรียนที่ใช้ภาษาอังกฤษล้วนของไทย โดยชี้ว่าระดับภาษาของผู้เรียนยังไม่สอดคล้อง และอ้างว่าอันดับของไทยใน EF English Proficiency Index ปี 2020 ตกจากอันดับ 74 เป็น 89 จาก 100 ประเทศ
คำอธิบายที่สามเกี่ยวกับความเข้าใจบทเรียนของนักศึกษารัฐไต้หวัน มหาวิทยาลัยกลุ่มนี้รับนักศึกษาที่คะแนนสอบเข้าสูงกว่า ผู้วิจัยคาดว่านักศึกษาอาจรับรู้ผลการเรียนของตนในแง่ดีผ่านการเสริมแรงบวกจากการอยู่ในมหาวิทยาลัยอันดับสูง
สำหรับนโยบาย ผู้วิจัยเสนอให้พิจารณาลดขนาดห้องเรียนเมื่อรับอาจารย์ต่างชาติเพิ่ม และให้อาจารย์มีอิสระในการออกแบบการสอนแบบที่ห้องเรียนเอกชนมี
อย่าพึ่งสรุปว่าอาจารย์ต่างชาติทำให้เรียนดีขึ้น
เหตุผลแรก ไม่มีห้องเรียนอีกแบบมาเทียบ นักศึกษาทุกคนในงานนี้เคยเรียนกับอาจารย์ต่างชาติ ไม่มีกลุ่มที่เรียนกับอาจารย์ไทยหรืออาจารย์ไต้หวันมาเปรียบเทียบ ผู้วิจัยจึงบอกไม่ได้ว่าคะแนนที่สูงหรือต่ำเกิดจากการที่อาจารย์เป็นชาวต่างชาติ หรือเกิดจากมหาวิทยาลัยและหลักสูตรนั้น ๆ
เหตุผลที่สอง ไม่มีผลการเรียนจริง คะแนนทั้งหมดมาจากความรู้สึกของนักศึกษา ไม่มีคะแนนสอบ ไม่มีความเห็นของอาจารย์ และไม่มีใครเข้าไปสังเกตห้องเรียน การที่นักศึกษารู้สึกว่าเข้าใจบทเรียนจึงไม่ได้แปลว่าเข้าใจจริงเสมอไป
เหตุผลที่สาม กลุ่มตัวอย่างอาจไม่ใช่ตัวแทนของนักศึกษาทุกคน ผู้วิจัยให้อาจารย์ในแต่ละมหาวิทยาลัยช่วยแจกแบบสอบถาม และบทความไม่ได้ระบุว่าสุ่มตัวอย่าง ผู้ตอบส่วนใหญ่มาจากมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยราวสองในสามเรียนเอกภาษาอังกฤษ ห้องเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาจให้ผลต่างออกไป ผู้วิจัยยังไม่ได้แยกวิเคราะห์ตามเพศ สาขา หรือฐานะทางเศรษฐกิจ และไม่ได้แยกมหาวิทยาลัยในเมืองกับต่างจังหวัด
เหตุผลที่สี่ คำอธิบายบางข้อยังเป็นข้อสันนิษฐาน ที่ว่าห้องเอกชนเล็กกว่าจึงใกล้ชิดและกดดันกว่า ผู้วิจัยไม่ได้เก็บข้อมูลขนาดห้อง ด้านแรงกดดันจากเพื่อนในแบบสอบถามฉบับภาษาจีนก็มีค่าความน่าเชื่อถือเพียง 0.57 ซึ่งค่อนข้างต่ำ และบทความที่ได้อ่านไม่ได้รายงานว่าฉบับแปลภาษาไทยกับภาษาจีนวัดได้เทียบเท่ากัน การเทียบตัวเลขข้ามประเทศจึงควรอ่านอย่างระวัง
สรุปคือ งานนี้ให้ภาพบรรยากาศห้องเรียน EMI ในสองประเทศได้ชัดเจน แต่ยังบอกไม่ได้ว่าการจ้างอาจารย์ต่างชาติทำให้นักศึกษาเรียนรู้ดีขึ้น
คณะผู้จัดทำ
- Prof. Dr. Te-Sheng Chang
- Alexander MacDonald Haynes
- รศ. ดร.จิตตินันท์ บุญสถิรกุล
- ชาครีย์ เกิดสมบูรณ์
อ้างอิง
- Chang, T.-S., Haynes, A. M., Boonsathirakul, J., & Kerdsomboon, C. (2023). A comparative study of university students' 'English as medium of instruction' experiences in international faculty-led classrooms in Taiwan and Thailand. Higher Education, 86, 1341–1362. https://doi.org/10.1007/s10734-022-00975-w
